Lần gần nhất tôi xuống Cần Giờ, trời còn chưa sáng hẳn tôi đã chạy xe khỏi thành phố, chỉ để kịp chuyến tàu ra đảo Thạnh An Cần Giờ. Nghe thì cầu kỳ, nhưng hành trình này quen thuộc lắm rồi: chạy đường Huỳnh Tấn Phát, qua phà Bình Khánh, xuyên đường Rừng Sác thẳng về Cần Thạnh, gửi xe ở bến tàu Tắc Suất rồi leo lên con tàu gỗ nhỏ. Tàu chạy khoảng 30–45 phút trên mặt nước lầy phù sa, hai bên là rừng ngập mặn xanh rì, và khi đảo hiện ra phía trước, tiếng còi xe và nhịp phố thị như bị bỏ lại hết sau lưng. Thạnh An là xã đảo duy nhất của TP.HCM, cách trung tâm khoảng 70 km, và cứ mỗi lần đặt chân xuống bến đảo, tôi lại thấy mình chậm lại hẳn.
Đảo không có gì ồn ào để mà "chơi cho đã". Cái tôi thích là cảm giác thong thả: đi dạo trên đê đá lúc nước rút, ngồi nhìn thuyền cá cập bờ buổi sớm, ăn một bữa hải sản ngay trên bè nổi rồi chờ hoàng hôn buông xuống bờ kè. Ai quen kiểu du lịch đầy đủ tiện nghi chắc sẽ thấy đảo mộc mạc quá, nhưng với tôi, chính cái mộc mạc đó là lý do để quay lại.
Hòn đảo nhỏ xíu, đi bộ một buổi là vòng gần hết
Đảo Thạnh An Cần Giờ thuộc huyện Cần Giờ cũ, nay là một phần của xã Cần Giờ, TP.HCM, và là xã đảo duy nhất của thành phố: bốn bề là biển và rừng ngập mặn, dân đảo muốn vào đất liền đều phải đi tàu. Đảo nhỏ lắm, chiều dài khoảng 1,6 km, chỗ rộng nhất chừng 450 m; tôi đi bộ thong thả, vừa đi vừa ngó nghiêng, một buổi là gần như vòng hết đảo. Trên đảo có hơn 5.000 người sinh sống, chủ yếu bằng nghề biển: đánh bắt gần bờ, nuôi hải sản trên bè và buôn bán nhỏ phục vụ nhau cùng khách ghé đảo. Đường trên đảo hẹp và yên tĩnh, hiếm khi nghe tiếng còi xe, nên chỉ cần bước xuống tàu là cảm giác tách biệt khỏi phố thị ập đến ngay.
Đi đảo Thạnh An Cần Giờ thế nào
📩 Nhận bảng giá & chính sách mới nhất qua Zalo — gửi trong ít phút, miễn phí
Đi xe máy hay ô tô, tôi cứ theo đường Huỳnh Tấn Phát qua phà Bình Khánh rồi chạy thẳng đường Rừng Sác về thị trấn Cần Thạnh, nay thuộc xã Cần Giờ. Con đường xuyên rừng buổi sớm mát và vắng, chạy rất đã, chỉ cần để ý tốc độ. Tới nơi, hỏi đường ra bến tàu Tắc Suất (người dân hay gọi là bến đò Cần Thạnh), gửi xe tại bến rồi mua vé tàu gỗ ra đảo. Vé tàu khoảng 10.000 đồng một người một lượt — giá niêm yết ngay tại bến Tắc Suất, đi hôm nào tôi cũng nhìn bảng giá trước khi mua. Chặng tàu mất khoảng 30–45 phút tùy thủy triều; hôm nào sóng lớn, nước bắn lên boong xối cả vào chân, nên tôi quen mang theo túi chống nước cho điện thoại.
Ai không có xe riêng vẫn đi được bằng xe buýt: tuyến 20 đưa tới khu vực phà Bình Khánh, từ đó chuyển sang tuyến 90 đi Cần Thạnh; hoặc bắt tuyến 75 từ Bến Thành đi thẳng Cần Thạnh, tuy ít chuyến hơn nên phải canh giờ kỹ. Tính cả đường bộ lẫn chờ tàu, một chuyến ra đảo mất kha khá thời gian, nên tôi thường ghép Thạnh An vào hành trình khám phá cả vùng Cần Giờ, sắp xếp thứ tự các điểm dừng theo bài du lịch Cần Giờ có gì chơi cho đỡ chạy đi chạy lại.
Lên đảo rồi thì cứ thong thả: đê đá, làng chài và bè nổi hải sản
Việc đầu tiên tôi làm khi lên đảo là đi ra tuyến đê đá ven biển, chờ nước rút để bước xuống con đường đá giữa biển. Mặt đá phủ rêu trơn nhẹ dưới chân, hai bên là mênh mông nước, người dân và khách thong thả đi ra xa bờ, chụp ảnh, còn bọn trẻ con thì lom khom bắt ốc ven mép nước. Sáng sớm, khu bến cá nhỏ nhộn nhịp hẳn khi thuyền vừa cập bờ: cá, mực, ghẹ còn tươi rói được bày bán ngay tại chỗ, tôi hay mua ít con rồi nhờ người dân chế biến giúp, ăn một bữa đậm chất làng chài ngay bên bến.
Buổi trưa, tôi thường thuê thuyền ra bè nổi ăn hải sản giữa vùng nước lặng. Ngồi trên bè hơi chòng chành, chọn con cá hay mớ tôm vừa vớt từ dưới lưới lên, hấp hoặc nướng ngay tại chỗ, gió biển thổi qua mát rượi — bữa ăn kiểu này không sang nhưng nhớ rất lâu. Chi phí ăn tại bè khoảng 150.000 đồng mỗi người — lần nào đi tôi cũng hỏi giá trước khi gọi món. Xen giữa những giờ dạo chơi là rừng ngập mặn bao quanh đảo, thỉnh thoảng bắt gặp chim nước sà xuống mặt nước. Biển quanh Thạnh An là biển cửa sông, nước đục, hợp ngắm cảnh và xem đời sống hơn là tắm; muốn tìm bãi tắm, tôi xem thêm biển Cần Giờ ở đâu để chọn điểm phù hợp ở phía đất liền.
Ăn uống, ngủ lại trên đảo: mộc mạc đúng chất làng chài
Tôi ăn trên đảo theo kiểu rất đơn giản: ghé quán nhỏ gần bến, gọi cá hấp, mực nướng hay ghẹ rang me, toàn là hải sản đánh bắt trong ngày, và luôn hỏi giá trước khi gọi món. Giá cả nhìn chung bình dân, khẩu vị đậm đà kiểu nhà làm. Sáng hôm sau, tôi dậy sớm theo nhịp của đảo, ghé hàng ăn sáng gần bến ăn cùng người dân chuẩn bị ra biển — khoảnh khắc đó thấy rõ nhất đời sống thật của một xã đảo. Chỗ ở trên đảo không có resort hay khách sạn lớn, chỉ có vài nhà nghỉ nhỏ bình dân; nhà nghỉ Quốc Thái là một trong những nhà nghỉ đầu tiên trên đảo. Theo tôi, đảo Thạnh An Cần Giờ hợp nhất là đi trong ngày, hoặc ở lại đúng một đêm để ngắm biển lúc sáng sớm và thấy đảo khi vắng khách, chứ đừng kỳ vọng một kỳ nghỉ dưỡng đầy đủ tiện nghi.
Bài học tôi rút ra sau mấy chuyến: canh giờ tàu trước tiên
Điều làm tôi "hụt" nhất trong chuyến đi đầu tiên chính là giờ tàu. Mỗi ngày chỉ có vài chuyến ra đảo và vài chuyến về; khung giờ tham khảo thường được nhắc tới là các chuyến ra khoảng 6h30, 9h, 10h30, 12h, 14h và 17h, nhưng lịch tàu thay đổi theo ngày và thủy triều. Từ đó, việc đầu tiên tôi làm khi tới bến là chụp lại bảng giờ tàu, và vừa đặt chân lên đảo là hỏi ngay giờ chuyến về cuối cùng trong ngày. Tàu chủ yếu chở khách, nên tôi gửi xe tại bến, lên đảo đi bộ hoặc thuê xe cho gọn nhẹ. Đồ đạc mang theo cũng gọn: mũ, kem chống nắng, nước uống và túi chống nước cho điện thoại. Nếu lỡ chuyến tàu cuối, tôi chọn ngủ lại nhà nghỉ trên đảo cho an toàn chứ không cố tìm cách về trong đêm. Một lưu ý nhỏ nữa: du khách là người nước ngoài khi ra đảo cần đăng ký với cơ quan chức năng địa phương theo quy định, nên chuẩn bị giấy tờ tùy thân trước khi đi.
Thạnh An bây giờ, giữa một Cần Giờ đang đổi diện mạo
Ngồi trên tàu về lại đất liền, tôi hay nghĩ về chuyện xã đảo này nằm cùng vùng biển với khu vực Cần Thạnh – Long Hòa, nơi Vinhomes Green Paradise, còn được gọi là Vinhomes Cần Giờ, đang hình thành. Hiện tại, hành trình ra đảo vẫn phụ thuộc vào phà và tàu gỗ như bao năm nay, chậm rãi và có phần bất tiện. Khi các công trình hạ tầng lớn của Cần Giờ như tuyến đường sắt và cầu Cần Giờ hoàn thiện trong tương lai, cách người thành phố tiếp cận Thạnh An được kỳ vọng sẽ thay đổi nhiều. Còn trước mắt, với tôi, chuyến tàu xuyên qua vùng nước ngập mặn vẫn là một phần không thể tách rời của trải nghiệm ra đảo.
Trên đường về qua Cần Thạnh, tôi hay ghé thêm rừng Sác Cần Giờ nếu còn sớm — rừng và đảo ghép lại thành một ngày đi rất trọn.
Câu hỏi thường gặp
Đi đảo Thạnh An mất bao lâu?
Chặng tàu gỗ từ bến Tắc Suất ở Cần Thạnh ra đảo mất khoảng 30–45 phút; tính cả đường bộ từ trung tâm TP.HCM và thời gian chờ tàu, một chuyến đi mất gần như trọn ngày. Kinh nghiệm của tôi là đi thật sớm để có mặt trên đảo trước khi nắng gắt và không bị gấp gáp vì lịch tàu chiều về.
Tàu ra đảo Thạnh An chạy mấy giờ?
Mỗi ngày có vài chuyến ra đảo và về đất liền; khung giờ tham khảo khoảng 6h30, 9h, 10h30, 12h, 14h và 17h. Lịch tàu thay đổi theo ngày và thủy triều, nên tôi luôn xem bảng giờ tại bến hoặc hỏi người bán vé, đồng thời canh giờ chuyến về ngay khi đặt chân lên đảo.
Ở lại qua đêm trên đảo Thạnh An được không?
Được. Tôi từng ở lại một đêm và thấy rất đáng: đảo vắng, yên tĩnh, sáng dậy sớm xem thuyền cá cập bờ. Trên đảo có vài nhà nghỉ nhỏ bình dân, ví dụ nhà nghỉ Quốc Thái, đủ cho nhu cầu ngủ lại một đêm; đảo không có resort hay khách sạn lớn, nên cuối tuần bạn nên liên hệ đặt chỗ trước và mang theo đồ dùng cá nhân cần thiết.
Đảo Thạnh An có tắm biển được không?
Biển quanh đảo là vùng cửa sông, nước đục và nhiều phù sa nên không phải bãi tắm đẹp — chính tôi cũng không xuống tắm ở đây. Người ta ra Thạnh An chủ yếu để đi đê đá, ngắm rừng ngập mặn, xem đời sống làng chài và ăn hải sản trên bè nổi; muốn tắm biển, nên chọn các bãi ở phía đất liền Cần Giờ.